نفخ حالتی است که، در آن معده یا ناحیه ای از شکم، پُری و سفتی ناراحت کننده ای پیدا می کند.
برخی از مواد غذایی، مثل؛ میوه ها نفخ ایجاد می کنند، زیرا این گروه از مواد غذایی، حاوی ترکیبات قندی هستند و
دستگاه گوارش انسان، آنزیمی که برای هضم این ترکیبات لازم است را ندارد. ترکیبات قندی، مثل؛ رافینوز و استاکیوز، ترکیباتی سه قندی و دو قندی با چنین خاصیتی می باشند
.
این ترکیبات، در برخی سبزیجات نظیر چغندر هم وجود دارند و هضم نشدن آن ها، سبب تخمیر شدن در روده و تولید گاز و بعد هم احساس پُری و نفخ می شود.
علاوه بر این نوشابه های گاز دار، هوای بلعیده شده هنگام غذا البته در حجم بالا، یبوست و حتی استرس و ناراحتی های روزانه هم، می تواند سبب دردناک شدن شکم و نفخ شود.
گاهآ علت نفخ، یک بیماری به نام سندروم روده تحریک پذیر یا کولیت عصبی است و چون سیستم روده ای با اعصاب روده ای کنترل می شود، این بیماری با استرس روانی نیز شدت می یابد. انسداد روده هم ممکن است با ایجاد این عارضه همراه باشد.
برخی از بیماری ها نظیر دیابت، اختلالات تیروئیدی و بیماری های التهابی نیز، می توانند فرد را دچار نفخ کنند.
عفونت و رشد بیش از حد باکتری ها در روده نیز، می تواند سبب نفخ شود.
در صورتی که مشکل نفخ معده با گروهی از علایم هشدار دهنده، مثل؛ کاهش وزن، کم خونی، اسهال و علایم سوء جذب همراه باشد، نیاز به بررسی های دقیق تری دارد تا با تشخیص علت ایجاد کننده و حذف آن، درمان شود.
در صورتی که در افراد مسن نفخ به طور ناگهانی بروز کند، باید به عنوان یک موضوع مهم، جدی گرفته شود، اما اگر علت خاصی برای آن مشخص نشد با کنترل غذا ها و استرس درمان می شود.
از چه غذا هایی باید پرهیز کنیم؟
- مصرف میوه ها در رژیم غذایی باید کمتر شود. به طور مثال مصرف میوه هایی نظیر؛ هندوانه، که بسیار نفاخ هست، باید محدود شود.
- حبوبات را قبل از مصرف در آب به مدت چند ساعت خیس کرده و سپس استفاده نمایید، چرا که با این کار ترکیبات قندی وارد آب شده و شدت نفخ پایین می آید.
- مقدار موز، سیر، کلم و پیاز مصرفی را نیز محدود تر کنید.
- می توان از ضد نفخ های طبیعی، مثل؛ عرق نعناع، رازیانه و کنستانتره زیره، برای درمان 90 درصد از موارد نفخ استفاده کرد. در صورتی که نفخ شدید و بیمارگونه نباشد، به کمک درمان های گیاهی قابل کنترل است.
- قند موجود در برخی از سبزیجات، از جمله؛ پیاز و کنگر که حاوی فروکتوز هستند، به همراه کلم، مارچوبه و کلم بروکلی، که حاوی قند رافینوز هستند، پس از فعل و انفعالات شیمیایی در دستگاه گوارش، منجر به تولید گاز در معده می شوند.
- همچنین سبزیجاتی، مانند؛ نخود فرنگی که فیبر آنها قابل حل است، موجب تولید گاز در روده ی بزرگ می گردند. آن دسته از سبزیجاتی که فیبر موجود در آنها حل نمی شود، منجر به بروز نفخ نخواهند شد.
- برخی از میوه ها، حاوی قندی به نام سوربیتول هستند. این قند، عامل تولید گاز های گوارشی است و در میوه هایی، همچون؛ آلو سیاه، سیب، هلو و گلابی یافت می شود. آدامس های بدون شکر و انواع مواد غذایی شیرین شده با همین قند نیز، دارای این خاصیت هستند.
- نشاسته حاوی مقادیر زیادی کربوهیدرات است. قرار گرفتن کربوهیدرات در دستگاه گوارشی و طی شدن فرآیند هضم آن، منجر به ایجاد گاز در روده بزرگ خواهد شد. در این میان، گندم و به طبع آن، نان و ماکارونی از عوامل نفخ روده بزرگ هستند. سیب زمینی و ذرت هم در تولید گاز های روده بزرگ موثرند. در این میان برنج، برعکس دیگر موادغذایی نشاسته دار، تاثیری در بروز نفخ ندارد.
- شیر و سایر لبنیات، حاوی قندی به نام لاکتوز هستند. این قند در فرآیند گوارشی منجر به تولید گاز خواهد شد. حتی در صورتی که دستگاه گوارش آنزیم لاکتاز را به اندازه ی کافی در اختیار نداشته باشد، با این دسته از موادغذایی مشکل خواهد داشت. شیر، بستنی و پنیر، منجر به تولید گاز در روده ی بزرگ خواهد شد.
- جو دو سر، حاوی مقادیر زیادی فیبر کاهش دهنده ی کلسترول است، که خوردن آن می تواند کمک زیادی به سلامت شما کند. اما به سبب اینکه این فیبر به راحتی حل شدنی است، خوردن آن منجر به تولید گاز های روده بزرگ می شود. در صورتی که می خواهید از فواید جو بهره ببرید، بهتر است آن را کم کم به رژیم غذایی خود اضافه کنید.
لوبیا حاوی رافینوز، همان قند موجود در سبزیجات است و این قند در فرآیند گوارشی گاز زیادی را تولید می کند. علاوه بر این، لوبیا حاوی فیبری است که، به راحتی حل می شود و این موضوع هم تولید گاز را دو چندان می نماید.
نوشابه های خوشمزه و گاز داری که به شما حس تازگی می دهند، با آن حجم عظیم از گاز، باعث می شوند فرآیند گوارشی معده مختل شود. که در نتیجه، مجبور به آروغ زدن می شوید. همچنین فروکتوز موجود در نوشابه ها، که برای شیرین کردن از آن استفاده می شود، موجب تولید گاز در روده ی بزرگ نیز خواهد شد.
نظرات کاربران
ارسال نظر جدید
لطفا برای ارسال نظر فرم زیر را پر کنید
